II. Sāhitya vimarśe
2.1 Aṇḍarsṭyāṇḍiṅg DO
karagida āmlajanakada (karagida āmlajanaka, saṅkṣipta ḍu) athavā āgāgge āmlajanaka (āksijan ḍimyāṇḍ) agatyavannu kareyalāguttade nīrina guṇamaṭṭa viślēṣaṇeyalli pramukha niyatāṅkagaḷannu ondu. Sāmān'yavāgi sāndrīkaraṇa aḷeyalāguttade idu DO maulyavannu jalarāśiya odagisida āmlajanakada pramāṇavannu (O 2), sūcisuttade. Nīrinalliruva DO maulyavu heccina pramāṇadalli nīrannu sūcisuttade. Idakke virud'dhavāgi, DO maulyavu kaḍimeyāgiddare, nīrannu kaluṣitagoḷiside endu nōḍabahudāgide. DO māpanavu kūḍa nīrina vyāptiyannu nōḍalu mīnu mattu sūkṣmajīvigaḷa jalacara jīvasāstrada avakāśa māḍabahudu guri. Idara jotege, jala mālin'yavannu svacchagoḷisuva sāmarthya kūḍa nīrinalli āmlajanakada pramāṇadinda nirdharisalpaḍuttade. Āddarinda, ī niyatāṅka māpana balavāgi jalarāśiya (: 67 Hutabarat mattu ivāns, 2006) sāmān'yavāgi bi ō ḍi mattu kāḍ baḷasalāguttade mattondu pyārāmīṭar jotege sūcisalāguttade.
Salmin (2005) karagida rājyagaḷu āmlajanakada (DO) nīrina guṇamaṭṭada niścayisalu mukhyavāda mānadaṇḍavāgide. Hāgū ḍu nantara beḷavaṇige mattu taḷi śakti utpādisuva usirāṭada, cayāpacaya prakriyegaḷannu athavā halavu vinimaya ellā jīvanta sansthegaḷu agatyavide endu kareyalāguttade, utkarṣaṇa mattu jaivika mattu ajaivika vastugaḷa apakarṣaṇamāḍi pātravannu nīḍabēḍi. Karagida āmlajanakavu nīrinalli sasyagaḷu mattu prāṇigaḷa mūlabhūta agatyavāgide. Karagida āmlajanakada sīmita vēga mattu ppm naṣṭu ralli dinyata-kān (daśalakṣa bhāgagaḷu) nīrinalli sasya dyutisanślēṣaṇe prakriyeyannu nīru mattu gāḷiya paḍeyabahudu. Karagida āmlajanakada karagida āmlajanaka (= DO) beḷavaṇige mattu taḷi usirāṭada, cayāpacaya prakriyegaḷannu athavā śakti ellā jīvanta sansthegaḷu agatyavide. Jotege, ḍu āmlajanaka prakriyeyalli sāvayava mattu asaṅghaṭita vastugaḷu āksiḍīkaraṇa agatyavide. Āmlajanakasahita sthitigaḷalli, āmlajanaka pātravannu antima phalitānśa jaivika mattu ajaivika vastugaḷannu āksiḍais māḍuvudu phalavattate nīrinalli koḍabahudāda pauṣṭikānśa. Āmlajanakarahita paristhitigaḷalli, nirmāṇa rāsāyanika sanyuktagaḷu kaḍimegoḷisuttade āmlajanakada pōṣakānśagaḷu mattu anilagaḷa svarūpadallirabahudu heccu sādhāraṇavāda endu.
2.2 Kelasa vidhānagaḷu māḍabēḍi
ḍu sensār endu kareyalāguttade karagida āmlajanaka sanvēdakagaḷu (karagida āmlajanaka) athavā saha ondu śabda athavā karagida āmlajanaka sāndrateya pramāṇavannu nīrina ghaṭaka sampuṭadalli aḷateya abhivyakti baḷasalāguttade. Nīrinalli karagiruva āmlajanaka sāndrateya pramāṇavannu bagge ḍēṭāda nikharateyannu naisargika vidyamānagaḷu mattu mānava caṭuvaṭikegaḷinda sambhavisabahudāda badalāvaṇegaḷannu tiḷidukoḷḷuva bahaḷa avaśyaka mattu mukhya viṣaya. Nīrinalli karagiruva āmlajanakada mūlavannu jalavāsi sasyagaḷu (e myān̄j, 2010) vātāvaraṇa hāgū dyutisanślēṣaka caṭuvaṭike kriyeyinda hāgeyē.
DOG athavā karagida āmlajanakavu nīrinalliruva āmlajanakavannu pratinidhisuttade. Nīrinalli āmlajanaka karagisi sāmarthya nīrina nīrina tāpamāna, āmlajanakavāgi ottaḍa mattu śud'dhate avalambisiruttade. Śvāsanāḷada mūlaka āmlajanakada vitaraṇeyannu (mūgina mūlaka usirāḍalāguttade) miliyan'ge vibhāga. Idu bahaḷa kaḍime saṅkhyeya ghaṭakagaḷu. 1Ppm = 1 bhāga/ 1,000,000 āddarinda āmlajanakada 80ppm = āmlajanakada 80 miligrāṁ nīrina 1 līṭar (galivar, 2010) oḷagoṇḍa nīrina.
Kuḍiyuva nīrannu tayārisalu bahaḷa pariṇāmakāri vidhāna. Ī prakriyeyu sāvayava, ajaivika, byākṭīriyā mattu nīrina kaluṣita kaṇagaḷa pramāṇavannu kaḍimegoḷisuttade. Rivars āsmāsis prakriye poreya badige ondu kaḍeyinda nīrina āyda calane āsmōsis prakriye ādhariside. Ottaḍa śud'dha nīru (Sidabutar, 2009) ondu badiyalli saṅgrahisidaru āddarinda malinategaḷannu poreyinda ravānisalu sādhyavilla ādare, poreya mūlaka nīru taḷḷalu anvayisalāgide.
2.3 DO annu pariṇāma bīruva anśagaḷu
samudradallina āmlajanaka maṭṭagaḷu kaḍime uṣṇateyondige heccāguttade mattu heccuttiruva uppinanśadondige kaḍimeyāguttave. Mēlmai padarada mēle, āmlajanaka viṣaya ēkendare dyutisanślēṣaṇeya prakriyeyalli mukta gāḷiya nīru prasaraṇa prakriye hāgū hāgū, heccāgiruttade. Vyāpakavāgi sambandhi āmlajanakakke usirāṭa mattu sāvayava vastugaḷa utkarṣaṇa mattu ajaivika parpasas jīviya baḷasalāguttade embudannu iḷimukha dyutisanślēṣaṇe mattu āksijen prakriye mādari, hanta mattu caṭuvaṭike avalambisi badalāguttade ēkendare heccuttiruva āḷa, karagiruva āmlajanakada kaḍime maṭṭagaḷu naḍeyalide. Naḍesuvikeyannu athavā spāvn sandarbhadalli mīnu hōlisidare saṇṇadāgide uḷida phiś agatyavannu āmlajanaka. Haveyinda āmlajanakavannu baḷasabahudāda mīnina kelavu bageya, nīru karagida āmlajanaka korateyiruva (93 Nontji, 2002) vyaktigaḷalli heccina pratirōdha hondive.
Epheṇḍi ralli mils (2003) prakāra, bhūmiya vāyumaṇḍalavu sumāru 210 mili/ līṭar āmlajanaka mātra iruttave. Āmlajanakavu nīrinalli karagiruva anilagaḷalli ondāgide. Naisargika nīrinalli karagida āmlajanakada maṭṭagaḷu tāpamāna, lavaṇānśa, nīru prakṣubdha, mattu vātāvaraṇada ottaḍada avalambisi badalāguttade. Doḍḍa tāpamāna mattu ettara
2.1 Aṇḍarsṭyāṇḍiṅg DO
karagida āmlajanakada (karagida āmlajanaka, saṅkṣipta ḍu) athavā āgāgge āmlajanaka (āksijan ḍimyāṇḍ) agatyavannu kareyalāguttade nīrina guṇamaṭṭa viślēṣaṇeyalli pramukha niyatāṅkagaḷannu ondu. Sāmān'yavāgi sāndrīkaraṇa aḷeyalāguttade idu DO maulyavannu jalarāśiya odagisida āmlajanakada pramāṇavannu (O 2), sūcisuttade. Nīrinalliruva DO maulyavu heccina pramāṇadalli nīrannu sūcisuttade. Idakke virud'dhavāgi, DO maulyavu kaḍimeyāgiddare, nīrannu kaluṣitagoḷiside endu nōḍabahudāgide. DO māpanavu kūḍa nīrina vyāptiyannu nōḍalu mīnu mattu sūkṣmajīvigaḷa jalacara jīvasāstrada avakāśa māḍabahudu guri. Idara jotege, jala mālin'yavannu svacchagoḷisuva sāmarthya kūḍa nīrinalli āmlajanakada pramāṇadinda nirdharisalpaḍuttade. Āddarinda, ī niyatāṅka māpana balavāgi jalarāśiya (: 67 Hutabarat mattu ivāns, 2006) sāmān'yavāgi bi ō ḍi mattu kāḍ baḷasalāguttade mattondu pyārāmīṭar jotege sūcisalāguttade.
Salmin (2005) karagida rājyagaḷu āmlajanakada (DO) nīrina guṇamaṭṭada niścayisalu mukhyavāda mānadaṇḍavāgide. Hāgū ḍu nantara beḷavaṇige mattu taḷi śakti utpādisuva usirāṭada, cayāpacaya prakriyegaḷannu athavā halavu vinimaya ellā jīvanta sansthegaḷu agatyavide endu kareyalāguttade, utkarṣaṇa mattu jaivika mattu ajaivika vastugaḷa apakarṣaṇamāḍi pātravannu nīḍabēḍi. Karagida āmlajanakavu nīrinalli sasyagaḷu mattu prāṇigaḷa mūlabhūta agatyavāgide. Karagida āmlajanakada sīmita vēga mattu ppm naṣṭu ralli dinyata-kān (daśalakṣa bhāgagaḷu) nīrinalli sasya dyutisanślēṣaṇe prakriyeyannu nīru mattu gāḷiya paḍeyabahudu. Karagida āmlajanakada karagida āmlajanaka (= DO) beḷavaṇige mattu taḷi usirāṭada, cayāpacaya prakriyegaḷannu athavā śakti ellā jīvanta sansthegaḷu agatyavide. Jotege, ḍu āmlajanaka prakriyeyalli sāvayava mattu asaṅghaṭita vastugaḷu āksiḍīkaraṇa agatyavide. Āmlajanakasahita sthitigaḷalli, āmlajanaka pātravannu antima phalitānśa jaivika mattu ajaivika vastugaḷannu āksiḍais māḍuvudu phalavattate nīrinalli koḍabahudāda pauṣṭikānśa. Āmlajanakarahita paristhitigaḷalli, nirmāṇa rāsāyanika sanyuktagaḷu kaḍimegoḷisuttade āmlajanakada pōṣakānśagaḷu mattu anilagaḷa svarūpadallirabahudu heccu sādhāraṇavāda endu.
2.2 Kelasa vidhānagaḷu māḍabēḍi
ḍu sensār endu kareyalāguttade karagida āmlajanaka sanvēdakagaḷu (karagida āmlajanaka) athavā saha ondu śabda athavā karagida āmlajanaka sāndrateya pramāṇavannu nīrina ghaṭaka sampuṭadalli aḷateya abhivyakti baḷasalāguttade. Nīrinalli karagiruva āmlajanaka sāndrateya pramāṇavannu bagge ḍēṭāda nikharateyannu naisargika vidyamānagaḷu mattu mānava caṭuvaṭikegaḷinda sambhavisabahudāda badalāvaṇegaḷannu tiḷidukoḷḷuva bahaḷa avaśyaka mattu mukhya viṣaya. Nīrinalli karagiruva āmlajanakada mūlavannu jalavāsi sasyagaḷu (e myān̄j, 2010) vātāvaraṇa hāgū dyutisanślēṣaka caṭuvaṭike kriyeyinda hāgeyē.
DOG athavā karagida āmlajanakavu nīrinalliruva āmlajanakavannu pratinidhisuttade. Nīrinalli āmlajanaka karagisi sāmarthya nīrina nīrina tāpamāna, āmlajanakavāgi ottaḍa mattu śud'dhate avalambisiruttade. Śvāsanāḷada mūlaka āmlajanakada vitaraṇeyannu (mūgina mūlaka usirāḍalāguttade) miliyan'ge vibhāga. Idu bahaḷa kaḍime saṅkhyeya ghaṭakagaḷu. 1Ppm = 1 bhāga/ 1,000,000 āddarinda āmlajanakada 80ppm = āmlajanakada 80 miligrāṁ nīrina 1 līṭar (galivar, 2010) oḷagoṇḍa nīrina.
Kuḍiyuva nīrannu tayārisalu bahaḷa pariṇāmakāri vidhāna. Ī prakriyeyu sāvayava, ajaivika, byākṭīriyā mattu nīrina kaluṣita kaṇagaḷa pramāṇavannu kaḍimegoḷisuttade. Rivars āsmāsis prakriye poreya badige ondu kaḍeyinda nīrina āyda calane āsmōsis prakriye ādhariside. Ottaḍa śud'dha nīru (Sidabutar, 2009) ondu badiyalli saṅgrahisidaru āddarinda malinategaḷannu poreyinda ravānisalu sādhyavilla ādare, poreya mūlaka nīru taḷḷalu anvayisalāgide.
2.3 DO annu pariṇāma bīruva anśagaḷu
samudradallina āmlajanaka maṭṭagaḷu kaḍime uṣṇateyondige heccāguttade mattu heccuttiruva uppinanśadondige kaḍimeyāguttave. Mēlmai padarada mēle, āmlajanaka viṣaya ēkendare dyutisanślēṣaṇeya prakriyeyalli mukta gāḷiya nīru prasaraṇa prakriye hāgū hāgū, heccāgiruttade. Vyāpakavāgi sambandhi āmlajanakakke usirāṭa mattu sāvayava vastugaḷa utkarṣaṇa mattu ajaivika parpasas jīviya baḷasalāguttade embudannu iḷimukha dyutisanślēṣaṇe mattu āksijen prakriye mādari, hanta mattu caṭuvaṭike avalambisi badalāguttade ēkendare heccuttiruva āḷa, karagiruva āmlajanakada kaḍime maṭṭagaḷu naḍeyalide. Naḍesuvikeyannu athavā spāvn sandarbhadalli mīnu hōlisidare saṇṇadāgide uḷida phiś agatyavannu āmlajanaka. Haveyinda āmlajanakavannu baḷasabahudāda mīnina kelavu bageya, nīru karagida āmlajanaka korateyiruva (93 Nontji, 2002) vyaktigaḷalli heccina pratirōdha hondive.
Epheṇḍi ralli mils (2003) prakāra, bhūmiya vāyumaṇḍalavu sumāru 210 mili/ līṭar āmlajanaka mātra iruttave. Āmlajanakavu nīrinalli karagiruva anilagaḷalli ondāgide. Naisargika nīrinalli karagida āmlajanakada maṭṭagaḷu tāpamāna, lavaṇānśa, nīru prakṣubdha, mattu vātāvaraṇada ottaḍada avalambisi badalāguttade. Doḍḍa tāpamāna mattu ettara
Komentar
Posting Komentar